สูตรอาหารสายยาง ที่ได้ประโยชน์ครบถ้วน หากคุณต้องการเตรียมอาหารปั่นผสม (Blenderized Diet) ที่บ้านให้ได้สารอาหาร "ครบถ้วน" และให้พลังงานสมดุล (ประมาณ 1,000 kcal) สูตรนี้คือสูตรมาตรฐานที่โรงพยาบาลส่วนใหญ่แนะนำ ซึ่งเน้นวัตถุดิบที่หาได้ง่ายและมีประโยชน์สูงสุดครับ
สูตรอาหารปั่นผสมมาตรฐาน (Standard Formula)
(สำหรับแบ่งรับประทาน 4 มื้อ มื้อละ 250 ml)
วัตถุดิบ ปริมาณ สารอาหารหลักที่ได้รับ
เนื้ออกไก่ (นึ่งสุก/ลอกหนัง) 200 g (2 ขีด) โปรตีนสูง ช่วยซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอ
ไข่ต้มสุก 2 ฟอง (ใช้ทั้งใบ) โปรตีนคุณภาพดีและวิตามิน
ข้าวสวย หรือ ข้าวกล้องต้ม 200 g (2 ทัพพี) คาร์โบไฮเดรต ให้พลังงานหลัก
ฟักทอง หรือ มันเทศต้ม 100 g (1 ขีด) คาร์โบไฮเดรตเชิงซ้อนและเบต้าแคโรทีน
ผักกาดขาว หรือ ผักบุ้ง (ต้มเปื่อย) 100 g ใยอาหาร ช่วยเรื่องระบบขับถ่าย
กล้วยน้ำว้าสุก 1-2 ลูก โพแทสเซียมและพลังงาน
น้ำมันรำข้าว หรือ น้ำมันถั่วเหลือง 2 ช้อนโต๊ะ ไขมันดี ช่วยการดูดซึมวิตามิน
น้ำตาลทราย 2 ช้อนโต๊ะ พลังงานเสริม (ปรับลดได้หากเป็นเบาหวาน)
เกลือป่น 1/2 ช้อนชา โซเดียมที่จำเป็นต่อร่างกาย
น้ำต้มสุก เติมจนครบ 1,000 ml ความชุ่มชื้นและปริมาตรอาหาร
ขั้นตอนการทำเพื่อให้ได้ประโยชน์สูงสุด
ต้มแยกส่วน: ต้มเนื้อสัตว์และผักให้สุกเปื่อยจนนุ่ม เพื่อให้ปั่นได้เนียนที่สุด
ปั่นรวม: นำส่วนผสมทั้งหมดใส่เครื่องปั่น (เริ่มจากของแห้งตามด้วยน้ำ) ปั่นด้วยความเร็วสูงสุดนาน 2-3 นาที จนเนื้ออาหารดูเนียนเหมือนน้ำนม
การกรอง (สำคัญมาก): กรองด้วยตะแกรงตาถี่หรือผ้าขาวม้า 1-2 รอบ เพื่อป้องกันกากใยไปอุดตันสายยาง
ปรับปริมาตร: หลังจากกรองแล้ว หากน้ำน้อยไปให้เติมน้ำต้มสุกจนได้ปริมาตรรวมที่ 1,000 ml พอดี
💡 เคล็ดลับ "เพิ่มคุณค่า" ในสูตรอาหาร
เปลี่ยนชนิดเนื้อสัตว์: สามารถสลับเป็น ปลานึ่ง (เช็กก้างให้ละเอียด) เพื่อให้ย่อยง่ายขึ้น
ใช้ผักหลากสี: สลับจากผักกาดขาวเป็น แครอท หรือ มะเขือเทศ เพื่อให้ได้รับวิตามินที่หลากหลาย
สูตรสำหรับผู้ป่วยเบาหวาน: ให้เปลี่ยนข้าวขาวเป็น ข้าวกล้อง และลดปริมาณน้ำตาลกับกล้วยน้ำว้าลง แล้วเพิ่มผักใบเขียวแทน
สูตรสำหรับโรคไต: ควรใช้ ไข่ขาวต้มล้วน (งดไข่แดง) และเลี่ยงผักสีเข้มหรือผลไม้ โดยปรึกษาแพทย์เรื่องปริมาณโพแทสเซียมก่อน
การเก็บรักษา
ควรแบ่งใส่ภาชนะสะอาดแยกเป็นมื้อๆ ทันทีที่ทำเสร็จ
แช่ตู้เย็นช่องธรรมดาเก็บได้ ไม่เกิน 24 ชั่วโมง
ก่อนให้ผู้ป่วย ให้นำมาวางพักหรือแช่น้ำอุ่นให้หายเย็น (ห้ามเข้าไมโครเวฟโดยตรง)